Abstrakt

Proces kształtowania obrazu siebie jest długotrwały i złożony. Rozpoczyna się we wczesnym dzieciństwie i choć z różną  intensywnością, trwa przez całe życie człowieka. Największe znaczenie dla tego procesu mają dwa okresy życia osoby. Przede wszystkim jest to okres dzieciństwa, gdy pod wpływem oddziaływań rodzinnych jednostka stopniowo buduje coraz bardziej złożony obraz siebie. Znaczenie tego etapu jest fundamentalne, ponieważ uformowany w tym czasie obraz własnej osoby jest bardzo silnie zakorzeniony w człowieku. Chociaż obraz siebie ukształtowany w dzieciństwie w późniejszych latach życia może ulegać modyfikacjom, zmiany te muszą być skonfrontowane z posiadanymi już informacjami o sobie samym. Może to sprawiać trudności w przyjmowaniu nowych wiadomości o sobie, zwłaszcza wtedy, gdy istnieją zbyt duże rozbieżności między nowymi informacjami a posiadanymi już przekonaniami o sobie. Istotne znaczenie dla procesu kształtowania obrazu siebie ma również okres adolescencji. Ze względu na szereg zmian fizycznych i psychicznych dokonujących się w życiu młodego człowieka oraz na stojące przed nim zadania rozwojowe tego okresu jest on niejako zmuszony do dokonania świadomej refleksji na temat samego siebie. Można z przekonaniem stwierdzić, że obraz siebie, a ściślej – jego element wartościująco-oceniający, czyli samoocena – jest niezwykle ważny dla funkcjonowania jednostki w różnych dziedzinach życia. Pozytywna i adekwatna samoocena daje człowiekowi poczucie sensu i szczęścia oraz ma wpływ na szeroko rozumianą jakość życia. Dlatego obraz siebie adolescentów stał się przedmiotem badań pedagogicznych. Grupa badawcza została zawężona do adolescentów wybranych legnickich szkół gimnazjalnych i licealnych.