Abstrakt

Artykuł analizuje siódmą wizję Czwartej Księgi Ezdrasza (apokalipsy żydowskiej powstałej pod koniec I w. n.e.), w której prorok Ezdrasz w cudowny sposób odtwarza 94 święte księgi – 24 przeznaczone dla całego ludu oraz 70 zastrzeżonych wyłącznie dla mędrców. Opis ten interpretowany jest w kontekście procesu kształtowania się żydowskiego kanonu biblijnego po zburzeniu drugiej świątyni (70 r. n.e.), gdy ustalono zbiór pism natchnionych (24 księgi Biblii hebrajskiej). Jednocześnie apokaliptyczna wizja wskazuje na istnienie tradycji literatury tajemnej – „ukrytych” ksiąg dostępnych tylko wtajemniczonym, co odzwierciedla idee ezoterycznej wiedzy w judaizmie przełomu er. Artykuł omawia znaczenie tej sceny dla zrozumienia kanonu jawnego i ukrytego, porównuje przesłanie Czwartej Księgi Ezdrasza z równoległymi nurtami literatury apokaliptycznej (m.in. Drugą Księgą Barucha) oraz z podejściem tradycji rabinicznej, która zdystansowała się do pism zewnętrznych i podkreślała autorytet jawnego objawienia.